Πρόσθετες φορολογικές επιβαρύνσεις σε μισθωτούς, συνταξιούχους, μικρομεσαίους επιχειρηματίες και ελεύθερους επαγγελματίες με χαμηλά και μεσαία εισοδήματα αναμένεται να προκαλέσουν οι ρυθμίσεις του νέου φορολογικού νομοσχεδίου με τις οποίες καταργούνται οι περισσότερες περιπτώσεις αυτοτελούς φορολόγησης εισοδημάτων, περικόπτονται φοροαπαλλαγές, επεκτείνεται σε όλους τους επιτηδευματίες ο λογιστικός προσδιορισμός των κερδών και καθιερώνεται νέο, πιο αυστηρό σύστημα "αυτοπεραίωσης" ανέλεγκτων χρήσεων.Του Γιώργου Παλαιτσάκη
Τα οφέλη που προκύπτουν για τους φορολογούμενους με ετήσια εισοδήματα από 12.000 έως 40.000 ευρώ με την εφαρμογή της νέας, πιο "προοδευτικής" κλίμακας φορολογίας εισοδήματος θα εξανεμιστούν με την εφαρμογή των ρυθμίσεων του νέου φορολογικού νομοσχεδίου, με τις οποίες αυξάνονται σημαντικά οι συντελεστές φορολόγησης επιδομάτων, αποζημιώσεων και αμοιβών και καταργούνται ή περιορίζονται εκπτώσεις δαπανών, απαλλαγές και μειώσεις φόρου.
Υπέρμετρα αυξημένες επιβαρύνσεις θα προκύψουν και με την εφαρμογή του νέου συστήματος "αυτοπεραίωσης" για τους μικρομεσαίους επαγγελματίες που θα επιλέξουν να υπαχθούν σε αυτό, για να περαιώσουν χωρίς τακτικό φορολογικό έλεγχο τη χρήση του 2010.
Στον αντίποδα, το νέο νομοσχέδιο αφήνει στο απυρόβλητο τους έχοντες και κατέχοντες, καθώς εισάγει γι’ αυτούς πιο ευνοϊκό καθεστώς τεκμηρίων διαβίωσης, με βάση το οποίο το μεγαλύτερο τμήμα των αφανών εισοδημάτων θα παραμένει αφορολόγητο. Επιπλέον, το νέο νομοσχέδιο δεν αλλάζει επί το αυστηρότερο τις διατάξεις για τα τεκμήρια απόκτησης περιουσιακών στοιχείων, αλλά διατηρεί τις σκανδαλώδεις απαλλαγές από το "πόθεν έσχες", που προβλέπονται για τις δαπάνες αγοράς μετοχών, μεριδίων αμοιβαίων κεφαλαίων, ομολόγων και εταιρικών μεριδίων, για τις δαπάνες σύστασης επιχειρήσεων και συμμετοχής σε αυξήσεις μετοχικών κεφαλαίων.
Το νέο νομοσχέδιο προβλέπει επίσης την επαναφορά του Φόρου Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας με αφορολόγητο 400.000 ευρώ και συντελεστές φόρου από 0,1% έως 2%, την επανίδρυση του Σώματος Δίωξης Οικονομικού Εγκλήματος (ΣΔΟΕ), την αύξηση των προστίμων για μη έκδοση φορολογικών στοιχείων (αποδείξεων-τιμολογίων κλπ.), καθώς και την ποινικοποίηση του αδικήματος της μη έκδοσης αποδείξεων λιανικών πωλήσεων ή της μη παροχής υπηρεσιών προς τους καταναλωτές.
Οι βασικές ρυθμίσεις
Ειδικότερα, με τις βασικές ρυθμίσεις του νέου νομοσχεδίου:
1. Καθιερώνεται νέα φορολογική κλίμακα χωρίς διακρίσεις ως προς την πηγή προέλευσης των εισοδημάτων, με περισσότερα κλιμάκια και με πρόβλεψη για ανά διετία αναπροσαρμογή των κλιμακίων βάσει του τιμαρίθμου.
2. Καθιερώνεται η υποχρέωση κάθε φορολογούμενου με ατομικό ετήσιο εισόδημα άνω των 6.000 ευρώ να δικαιολογεί μέρος ή ολόκληρο το βασικό αφορολόγητο όριο των 12.000 ευρώ με αποδείξεις λιανικής πώλησης ή παροχής υπηρεσιών που λαμβάνει από επιτηδευματίες.
3. Καταργούνται αναδρομικά από 1-1-2010 οι περισσότερες διατάξεις που προβλέπουν αυτοτελή φορολόγηση εισοδημάτων. Αποζημιώσεις, επιδόματα και αμοιβές που σήμερα φορολογούνται αυτοτελώς με χαμηλούς συντελεστές φόρου από 15% έως 20% εντάσσονται στην ενιαία κλίμακα φορολογίας εισοδήματος και θα φορολογούνται με υψηλότερους συντελεστές, κλιμακούμενους από 18% έως 45%.
4. Περικόπτονται για εισοδήματα μεγαλύτερα των 22.000 ευρώ οι εκπτώσεις δαπανών για τόκους στεγαστικών δανείων πρώτης κατοικίας, ασφάλιστρα ζωής, δωρεές και δικηγορικές αμοιβές. Κάθε μία από τις δαπάνες αυτές θα εκπίπτει πλέον σε ποσοστό 20% από τον φόρο, ενώ μέχρι σήμερα τα στεγαστικά δάνεια πρώτης κατοικίας που είχαν συναφθεί μέχρι το τέλος του 2002, τα ασφάλιστρα, οι δωρεές και οι δικηγορικές αμοιβές εξέπιπταν κατά 100% από το εισόδημα.
5. Καταργούνται οι απαλλαγές από τη φορολογία εισοδήματος για τις ακόλουθες κατηγορίες πολιτών:
- ανέργους και πολύτεκνους με συνολικά ετήσια εισοδήματα που ξεπερνούν τις 30.000 ευρώ
- αναπήρους και συνταξιούχους με εισοδήματα πάνω από 30.000 ευρώ
- βουλευτές και δικαστές
- ερασιτέχνες αθλητές
- δημοσίους υπαλλήλους αποσπασμένους σε πολιτικά γραφεία
μουσικούς
- διπλωματικούς υπαλλήλους.
6. Στις αποζημιώσεις απολυμένων οι οποίες υπερβαίνουν τις 30.000 ευρώ θα επιβάλλεται πλέον αυτοτελής φόρος, κλιμακούμενος από 20% έως 40%, ενώ σήμερα επιβάλλεται φόρος 20% στις αποζημιώσεις απολυμένων άνω των 20.000 ευρώ.
7. Εισάγεται ο λογιστικός προσδιορισμός βάσει βιβλίων εσόδων - εξόδων και αποδείξεων πώλησης ή παροχής υπηρεσιών για όλους τους εμπόρους και τους ελεύθερους επαγγελματίες.
8. Καθιερώνεται νέο σύστημα τεκμηρίων διαβίωσης που προβλέπει τον προσδιορισμό ελάχιστων ορίων φορολογητέου εισοδήματος με βάση πολύ μικρά ποσά "αντικειμενικών δαπανών" χρήσης και συντήρησης κατοικιών, ΙΧ αυτοκινήτων και σκαφών αναψυχής.
9. Καταργούνται οι απαλλαγές από τον ΦΠΑ των δικηγόρων, των συμβολαιογράφων, των άμισθων υποθηκοφυλάκων και των δικαστικών επιμελητών. Επίσης, καταργείται η απαλλαγή από τον ΦΠΑ της παροχής υπηρεσιών από συγγραφείς, καλλιτέχνες και ερμηνευτές έργων τέχνης προς άλλους υποκείμενους στον φόρο.
10. Μειώνεται το αφορολόγητο όριο για την απόκτηση πρώτης κατοικίας με αγορά, γονική ή κληρονομιά και επανέρχεται (με μειωμένους κατά μία ποσοστιαία μονάδα) συντελεστές ο φόρος μεταβίβασης σε όλες τις περιπτώσεις.
11. Το Ενιαίο Τέλος Ακινήτου Περιουσίας (ΕΤΑΚ) καταργείται. Επιβάλλεται ετήσιος φόρος κατοχής μεγάλης ακίνητης περιουσίας σε ατομικό επίπεδο με βάση κλίμακα στην οποία τα πρώτα 400.000 ευρώ της αξίας της περιουσίας είναι αφορολόγητα και η επιπλέον αξία φορολογείται με κλιμακωτούς συντελεστές από 0,1% έως 2%. Ο ΦΜΑΠ θα υπολογίζεται με βάση τις ισχύουσες αντικειμενικές τιμές. Εφόσον οι αντικειμενικές τιμές μεταβληθούν, η κλίμακα θα αναπροσαρμόζεται.
12. Αυξάνεται ο συντελεστής φορολόγησης ακινήτων στην ιδιοκτησία εξωχώριων εταιρειών από 3% σε 15% ετησίως και καταργείται κάθε εξαίρεση από την υποχρέωση καταβολής φόρου.
13. Η ακίνητη περιουσία της εκκλησίας θα φορολογείται όπως και των άλλων ΝΠΔΔ κοινωφελούς σκοπού. Με συντελεστή 20% θα φορολογούνται τα έσοδα από την εκμετάλλευση της ακίνητης περιουσίας της εκκλησίας και των ιερών μονών.
14. Καθιερώνεται νέο σύστημα "αυτοπεραίωσης" των ανέλεγκτων χρήσεων των 800.000 μικρομεσαίων επιχειρήσεων με την καθιέρωση δεικτών, όρων και προϋποθέσεων υπαγωγής.
15. Αυξάνονται σημαντικά τα πρόστιμα για μη έκδοση αποδείξεων και τιμολογίων και επιβάλλεται η ποινή της αναστολής λειτουργίας επιχείρησης ή επιτηδευματία που συλλαμβάνεται να μην εκδίδει αποδείξεις.
16. Προβλέπονται νέες κυρώσεις για όσους συλλαμβάνονται να μην κόβουν αποδείξεις και να διαπράττουν λαθρεμπόριο, καθώς και για τους επίορκους εφοριακούς και τελωνειακούς.
17. Καταργείται η Υπηρεσία Ειδικών Ελέγχων (ΥΠΕΕ) και αντικαθίσταται από το Σώμα Δίωξης Οικονομικού Εγκλήματος (ΣΔΟΕ), το οποίο επανέρχεται με αυξημένες αρμοδιότητες που φθάνουν μέχρι και στον έλεγχο της περιουσιακής κατάστασης και του "πόθεν έσχες" των φυσικών προσώπων.